Na barkach giganta

Krytykowana w epoce za nieskładną kompozycję książka ta okryła się warstwą wielopokoleniowego kurzu, który się odkłada wyrokami zarówno tych, którzy jej ścierpieć nie mogą, jak i tych, których mierzi z wysokości cokołu głoszącego: klasyk i lektura szkolna. Licealista ledwo ją pojmie, przeciętny czytelnik się nią zmęczy. A jednak jest to, nie zawaham się postawić tej tezy, najwybitniejsza polska powieść. Powieść katedra, która spaja w sobie polski wiek XIX, która morderczym mariażem spaja romantyzm i pozytywizm w skałę zmuszoną zapaść się pod własnym ciężarem gatunkowym. Powieść panorama. Mógł Bolesław Prus przegrać pojedynek z Sienkiewiczem o serca Polaków, wychodzi jednak zwycięsko z konkurów o laur diagnosty polskiego serca.