Znamiona, które widzimy na naszej skórze, najczęściej mają charakter łagodny. Niestety, pewna część przypadków to objaw choroby nowotworowej skóry. Za najgroźniejszą z nich uważany jest czerniak, który na wstępnym etapie jest w 100% uleczalny, ale po przekroczeniu początkowego stadium staje się agresywny, szybko daje przerzuty do innych narządów i jest oporny na leczenie. Co więcej, czerniak częściej występuje w populacjach, w których dominuje jasna karnacja, czyli bardziej podatnych na oparzenia słoneczne, fototyp A lub B. Dotyczy to także Polski.

Sprawdzamy skórę

Wobec obecnej mody, która zachęca do śmiałego opalania dużych partii ciała, po wakacjach trzeba uważnie przyjrzeć się swojej skórze. Potem średnio raz na miesiąc warto sprawdzać, czy zauważone znamiona nie zmieniły się lub czy nie pojawiły się nowe.

Kilka dekad temu wyznaczono grupę kryteriów, które ułatwiają ocenę znamion, pieprzyków i innych zmian skórnych, a ujęcie ich w pięciu punktach ABCDE ułatwia zapamiętanie. A – jak asymetria, oznacza, że szczególną uwagę zwracamy na znamię, które nie jest symetryczne. B – sprawdzamy, czy jego brzegi są równe, czy poszarpane, nieregularne lub mają zgrubienia. C – oceniamy, czy kolor w obrębie zmiany jest jednolity, czy nie. D – duży rozmiar zmiany, powyżej 6 mm, jest poważnym sygnałem, podobnie jak E – ewolucja, czyli wszelkie zmiany w wyglądzie znamienia, a zwłaszcza jego powiększanie się. Podsumowując – jeżeli znamię wyróżniają takie cechy jak: asymetria, nierówne brzegi, różne barwy i duży rozmiar, a zwłaszcza gdy w jego wyglądzie zachodzą zmiany, trzeba skonsultować się z lekarzem. Podobnie postępujemy, gdy w okolicy znamienia czy pieprzyka odczuwamy uporczywy świąd, ból lub pieczenie, zauważymy krwawienie, sączenie się płynu lub pękanie powierzchni. Badanie dermatoskopowe pozwoli ocenić charakter zmiany.

Ze statystyk wynika, że u kobiet czerniak skóry najczęściej rozwija się na udach i podudziach, a u mężczyzn – na tułowiu, ale zdarzają się też lokalizacje nietypowe, m.in. na skórze głowy, pod pachami, między palcami stóp i in. Te miejsca także trzeba sprawdzać.?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Profilaktyka

Specjaliści ostrzegają, że zmiany klimatyczne zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwory skóry. Konieczna jest profilaktyka: unikanie ekspozycji na słońce, kiedy promieniowanie UV jest najsilniejsze, czyli w godzinach 11-16 (warto też poznać czynniki zwiększające siłę promieniowania UV); nakładanie kremów z filtrem, w naszym klimacie to minimum 30 SPF, w cieplejszych krajach – co najmniej 50 SPF; noszenie latem odzieży lekkiej, ale zakrywającej ramiona, nogi i kark; stosowanie okularów słonecznych z filtrem UV 400. Lepiej też nie korzystać z solarium.