Reklama

Turystyka

Warto zobaczyć

Kapliczka Żeromskiego?

Znajduje się w miejscu niezwykłym – w Świętej Katarzynie, mijamy ją w drodze na Łysicę. Co pisarz miał wspólnego z kapliczką?

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kapliczkę na skraju Puszczy Jodłowej, w sąsiedztwie Klasztoru Sióstr Bernardynek, wzniósł Wincenty Fekleriusz Dysma Janikowski, który w 1810 r. w urządzonej tutaj krypcie grobowej pochował swoją żonę – Teklę z Krynickich. Sam fundator, człowiek dość skomplikowanego usposobienia, zmarł 35 lat później, w godnym pozazdroszczenia wieku ponad 100 lat, skłócony z całą okolicą. Żeromski natomiast wyrył na ścianach kapliczki to i owo, więc w Górach Świętokrzyskich mało kto pamięta o spoczywających w krypcie, a o Żeromskim wiedzą wszyscy.

Reklama

Młody Żeromski, jak wiadomo, pilnym uczniem nie był, puszczańskie odmęty i polowanie bardziej nęciły go niż szkolna ława w Kielcach, a więc – na wagary! Fakt ówczesnego „muralu” wykonanego przez przyszłego wielkiego pisarza i piewcę Kielecczyzny miał co prawda miejsce nie w czasie wagarów, a w wakacje. Dwaj uczniowie kieleckiego gimnazjum: Jan Strożecki i Stefan Żeromski 2 sierpnia 1882 r. wybrali się na Łysicę. W kapliczce Janikowskich zobaczyli napis: „Szczyt moich cierpień zrównał się z tą górą 1863”. Stefan Żeromski tak opisał tę chwilę: „Nie było imienia i nie było nazwiska. To jakby ów rok wszystek – 1863 – ostrzem strzaskanego pałasza czy złamanego bagnetu na niemym murze, dla nikogo, te słowa wypisał”. Etos roku 1863, w którym pisarz dorastał, był dla niego zawsze bardzo ważny. Obaj gimnazjaliści postanowili, że na tynku kapliczki, na jej wewnętrznej południowej stronie pozostawią też pamiątkę po sobie. Wyryli trzywierszowy napis: „Stefan Żeromski / D. 2 Sier. 1882/ Jan Strożecki”. Pisarz wspominał, że przy swoim nazwisku dopisał: „uczeń drugiej klasy”, lecz nie ma śladu tego zwrotu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Żeromski jako uznany i dojrzały pisarz zapewne także tę kapliczkę miał na myśli, gdy w swym ostatnim utworze – w swoistym testamencie literackim, którym była Puszcza Jodłowa, wydana w 1925 r., czyli w roku jego śmierci – wspominał: „Pisałem swe marne wiersze w lasach i wertepach – w ciągu długich letnich deszczów pod cieniem olchy obwisłej w nadnidziańskim smugu – pod daszkiem brogu na wilkowskim ugorze – oraz w leśnych kapliczkach obok klasztoru Świętej Katarzyny”.

Dzisiaj kapliczka jest nieco ukryta w zaroślach i trzeba do niej dojść z parkingu lub z drogi. Oficjalne nazwy tego miejsca to: Kaplica cmentarna lub Kaplica Janikowskich. Jest to prosta, niewielka, murowana budowla, nakryta spadzistym dachem z niską wieżyczką. Obok znajdują się dwie mogiły: z powstania styczniowego oraz z czasów II wojny światowej. Zgodnie z tradycją w jednej spoczywa rozstrzelany pod Leszczynami powstaniec styczniowy, zaś w drugiej – nieznana ofiara ostatniej wojny światowej. Jeszcze w połowie XIX wieku teren po prawej stronie od wejścia do klasztoru zajmował cmentarz grzebalny. Idący na Łysicę wciąż chętnie zatrzymują się w tym miejscu.

Sam fundator – Wincenty Fekleriusz Dysma Janikowski przez kilkanaście lat był zatrudniony jako protokolista w kancelarii biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka, ale w 1782 r. został odsunięty od władzy przez kapitułę z powodu choroby umysłowej. Na mocy przywileju bp. Michała Poniatowskiego, koadiutora biskupstwa krakowskiego, w 1787 r. Janikowski otrzymał w dożywocie pobliskie wójtostwo Klonów, ubogi obszar porośnięty lasem, zamieszkany przez kilku włościan. Janikowski zainwestował w majątek pewną sumę pieniędzy i sprowadził wielu nowych gospodarzy. Nie założył jedynie huty, na którą miał przywilej. Niestety, od 1790 r. Klonów stał się widownią ciągłych procesów i kłótni. W ciągu kilkunastu lat pojawiło się aż 8 prawnych i nieprawnych właścicieli wójtostwa. Janikowski ze wszystkimi był w sporach. W 1808 r. został okaleczony i oślepiony we własnym domu podczas nocnego napadu. Nadal jednak składał skargi do urzędów. Przed bezpotomną śmiercią majątek przekazał swemu przyjacielowi Janowi Bizańskiemu.?

Podziel się:

Oceń:

2026-06-02 11:44

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Niebiańska Bazylika

Sanktuarium św. Michała Archanioła

Adobe Stock

Sanktuarium św. Michała Archanioła

W Apulii, na „ostrodze” włoskiego buta, na górze Gargano usadowiło się miasteczko Monte Sant´Angelo. To tutaj znajduje się jedno z siedmiu najsłynniejszych w Europie sanktuariów św. Michała Archanioła.

Więcej ...

Biskup by pomóc choremu chłopcu napisał piosenkę. Wcześniej by zebrać pieniądze... sadził pomidory

2026-09-12 17:25
Bp Damian Muskus z aniołkiem, którego otrzymał od młodzieży bierzmowanej z Zembrzyc

Profil bp. Damiana Muskusa na facebooku

Bp Damian Muskus z aniołkiem, którego otrzymał od młodzieży bierzmowanej z Zembrzyc

Oskar z małopolskich Regulic cierpi na niezwykle rzadką chorobę genetyczną, która stopniowo wyniszcza organizm, prowadząc do niewydolności najważniejszych narządów - serca, mięśni i mózgu. Aby wesprzeć chłopca i jego rodzinę, bp Damian Muskus OFM napisał piosenkę.

Więcej ...

Świętość zaczyna się w codzienności

2026-09-13 18:17
Wprowadzenie relikwii św. Joanny Beretty Molli w parafii Ducha Świętego we Wrocławiu

Marzena Cyfert

Wprowadzenie relikwii św. Joanny Beretty Molli w parafii Ducha Świętego we Wrocławiu

Relikwie św. Joanny Beretty Molli uroczyście wprowadzono do parafii Ducha Świętego we Wrocławiu. – Człowiek nie staje się świętym dopiero w ostatniej godzinie. Świętość dojrzewa przez miesiące w małych, nieraz trudnych życiowych decyzjach – mówił bp Krzysztof Nykiel.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna przed Świętem Podwyższenia Krzyża Świętego

Wiara

Nowenna przed Świętem Podwyższenia Krzyża Świętego

Na Lubelszczyźnie znów zawyły syreny alarmowe. Były...

Wiadomości

Na Lubelszczyźnie znów zawyły syreny alarmowe. Były...

Katecheta uratowany przez Anioła? Wyjątkowe świadectwo...

Kościół

Katecheta uratowany przez Anioła? Wyjątkowe świadectwo...

Święta, która

Kościół

Święta, która "całuje" kopułę Bazyliki św. Piotra....

Nowe zgromadzenie zakonne rozpoczęło posługę w Polsce

Kościół

Nowe zgromadzenie zakonne rozpoczęło posługę w Polsce

Bp Waldemar Musioł o koncercie Padre Guilherme w Opolu: to...

Kościół

Bp Waldemar Musioł o koncercie Padre Guilherme w Opolu: to...

Zamknięcie kanału Archidiecezji Łódzkiej na YouTube....

Kościół

Zamknięcie kanału Archidiecezji Łódzkiej na YouTube....

YouTube usunął kanał Archidiecezji Łódzkiej

Kościół

YouTube usunął kanał Archidiecezji Łódzkiej

Zaginął nowicjusz z klasztoru w Zamartem. Apel o pomoc i...

Kościół

Zaginął nowicjusz z klasztoru w Zamartem. Apel o pomoc i...