Istnieją także sposoby na szybkie pozbycie się problemu, kiedy już występuje. Sporo czynników może wpływać na zwiększenie częstotliwości dolegliwości. Problemy częściej dotyczą dzieci, alergików, osób palących papierosy czy przebywających w klimatyzowanych pomieszczeniach lub oddychających zanieczyszczonym powietrzem. Mogą się zdarzać także przy chorobach przewlekłych, stanach zapalnych czy niedoborach, np. witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Jakie mogą być przyczyny?

Najważniejsze jest znalezienie przyczyny. Jeśli problem pojawia się jednorazowo, nagle, zazwyczaj jego przyczyną będą wirusy, jak choćby wirusy grypy, paragrypy, adenowirusy, rinowirusy, koronawirusy... Możliwa jest także mononukleoza, czyli również etiologia wirusowa – objawy mogą przypominać infekcję bakteryjną: powiększają się wówczas węzły chłonne, śledziona, czasem pojawia się wysypka. W takich przypadkach zazwyczaj gardło jest czerwone, często suche, mogą się też pojawić czerwone krostki, opuchnięcia czy obrzęk migdała, kaszel, a nawet gorączka. Często ból jest dokuczliwy.

Jeśli problem dotyczy zapalenia krtani, zazwyczaj występują chrypka, bardziej „szczekający” kaszel, trudności w przełykaniu czy utrata głosu.

Jeśli przyczyną zapalenia będą bakterie, najczęściej pojawia się biały nalot na migdałkach i języku, możliwy jest także obrzęk migdałków. Ropne nacieki, białe naloty – to sygnały często świadczące o anginie, którą wywołują paciorkowce. Nierzadko będą im towarzyszyć wysoka gorączka i ostry ból gardła oraz wyższe CRP. Do innych przyczyn problemów z gardłem należą te związane z częstym używaniem głosu, które pojawiają się zwłaszcza u nauczycieli, wykładowców. Szczególnie narażone na tego typu problemy są także osoby przebywające w klimatyzowanych pomieszczeniach czy samochodach. Gardło może być wtedy wysuszone, pojawi się chrypka z zaburzeniem emisji głosu.

Do zupełnie innych, ale wcale nierzadkich przyczyn dolegliwości gardłowych należy refluks. Gardło jest wtedy podrażnione przewlekle, zazwyczaj budzimy się już z jego bólem, pieczeniem, może być zaczerwienione, ale ból nie jest aż tak bardzo dokuczliwy i łagodnieje w ciągu dnia. Oczywiście, mogą być także inne przyczyny bólu gardła, jak choćby problemy z powiększonymi migdałkami, tarczycą.

Jak rozwiązać problemy?

Najlepszą metodą będzie udanie się do specjalisty i wspólne poszukanie przyczyny, w pierwszej kolejności może to być lekarz rodzinny.

Jakie sposoby można wypróbować na konkretne dolegliwości:

• przyczyny bakteryjne (zwykle biały nalot; wyższe CRP, wymaz z gardła w kierunku paciorkowca)

W takich problemach lekarz najczęściej zaleci antybiotyk. Leki z apteki – tabletki Faringosept czy Chlorchinaldin lub płyn do płukania gardła, np. Glimbax. W medycynie naturalnej stosuje się ssanie goździka 3 razy dziennie, pędzelkowanie gardła płynem Lugola 2-3 razy dziennie, płukanie ust rozcieńczoną wodą utlenioną, stosowanie sprayu do gardła z propolisem 3-4 razy dziennie. W stanach ostrzejszych przydatne jest dodatkowe stosowanie doustne olejku z oregano czy innych, jak On Guard. Wiele osób poleca wyciąg z eukaliptusa. Mniej skuteczne jest ssanie miodu czy płukanie gardła wodą z solą czy szałwią, ale mimo wszystko warto spróbować. Jeśli szybko zastosuje się metody naturalne, najczęściej są one wystarczająco skuteczne.

• przyczyny wirusowe

Wirusy są najczęstszą przyczyną bólu gardła i nie działa na nie antybiotyk. Lekarz zwykle włącza preparaty przeciwzapalne i przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania, jak Tantum Verde, czy spraye. Przy zapaleniu krtani rozważy sterydy. Dobrze jest pić węgiel aktywny mniej więcej co 3 godziny, podobnie napar z imbiru, parzony pod przykryciem. Pomaga też ssanie plastra imbiru (można z miodem). Warto dołączyć preparaty napotne i przeciwwirusowe ziołowe, o działaniu osłaniającym gardło i pomagającym eliminować wirusy. Będą to lipa, bez i lukrecja. Zioła należy zażywać 2-3 razy dziennie; mogą być także w formie syropu. Pomocniczo można też zastosować srebro koloidalne, propolis czy płyn Lugola, ewentualnie olejki (z oregano czy mieszanka On Guard), spray typu Virostop czy płukanie gardła przeciwzapalnymi preparatami.

• suchość gardła, chrypka

Należy zacząć od nawodnienia organizmu oraz nawilżenia śluzówek gardła przez częste popijanie ciepłej wody, korzystanie z nawilżaczy powietrza najlepiej z olejkami tymiankowym czy eukaliptusowym. Przydatne jest ssanie prawoślazu czy porostu islandzkiego oraz popijanie ziół działających osłonowo, jak dziewanna, prawoślaz, siemię lniane. Warto co najmniej ograniczyć substancje drażniące: papierosy, kawę, alkohol. Przydatne będą dobre tłuszcze w diecie – oliwa z oliwek oraz witaminy z grupy B, A, E czy D.

• refluks

Najlepiej zacząć od spania w pozycji półleżącej, niespożywania posiłku minimum 3 godziny przed snem, jedzenia powoli, bez stresu i popijania, wykluczania posiłków mogących nasilać refluks, takich jak np. cebula. Dopiero kiedy to nie pomoże, należy kolejno włączyć inne metody.

*Artykuł nie jest poradą medyczną i nie zastępuje wizyty u lekarza.

Najczęstsze objawy

Problemy z krtanią czy gardłem łatwo zauważyć, gdyż objawiają się bolesnością, suchością, trudnościami w wydawaniu głosu, chrypką, uczuciem „guli” w gardle, trudnościami w przełykaniu czy powiększeniem migdałka.