Topinambur to inna nazwa słonecznika bulwiastego lub karczocha jerozolimskiego. Należy do gatunku Compositae. Podobnie jak ziemniak pochodzi z subtropikalnych obszarów Ameryki Północnej. Do Europy trafił w XVII wieku. Obecnie topinambur rośnie głównie w: Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, we Francji, w Australii, Niemczech, Rosji, Holandii i Japonii.

Z rośliny wykorzystuje się przede wszystkim bulwy. Charakteryzuje się niską wartością energetyczną – 100 g ma jedynie 41 kcal. Dodatkowo zawiera duże ilości błonnika pokarmowego, który pęczniejąc w jelitach, zapewnia uczucie sytości. Połączenie niskiej wartości energetycznej i wysokiej zawartości błonnika sprawia, że topinambur jest dobrym wyborem dla osób będących na diecie redukcyjnej.

Topinambur jest źródłem potasu, a także: wapnia, żelaza, magnezu, fosforu, sodu, cynku, miedzi, manganu i selenu; ponadto witaminy C, niacyny, beta-karotenu oraz witaminy E.

W jadalnych bulwach topinamburu 80% węglowodanów stanowi inulina. Jest ona zaliczana do naturalnych prebiotyków – substancji, które pobudzają rozwój prawidłowej flory bakteryjnej, czyli przyczyniają się do rozwoju dobrych dla organizmu bakterii, takich jak Lactobacillus czy Bifidobacterium, a jednocześnie hamują rozwój tych patogennych z rodzaju Clostridium czy Fusobacterium.

Spożycie topinamburu korzystnie wpływa na absorpcję składników mineralnych z innych produktów. Zawarte w nim fruktany stymulują wchłanianie wapnia, magnezu oraz żelaza. Skutkiem obecności nietrawionych węglowodanów jest przerost błony śluzowej jelita grubego, przez co zwiększa się jego zdolność do absorpcji składników mineralnych. Fruktany nie ulegają rozkładowi w jamie ustnej, w związku z czym spożywając produkty z ich zawartością, w tym topinambur, możemy zapobiec próchnicy.

Sok z topinamburu ma zastosowanie w leczeniu schorzeń jelita grubego, łuszczycy, owrzodzeń, oparzeń, hemoroidów, zapalenia spojówek, powiek i skóry. Zarówno topinambur, jak i zawarta w nim inulina nie wykazują negatywnego oddziaływania na organizm. Ze względu jednak na to, że inulina nie jest trawiona i ulega fermentacji, jej duże ilości mogą powodować łagodne skutki uboczne w postaci dolegliwości żołądkowo-jelitowych.

Bulwy topinamburu mają szerokie zastosowanie kulinarne. Można je spożywać zarówno na surowo, jak i po obróbce, jako zamiennik kawy lub w formie kiszonej jak kapusta.