To zalążek homilii – wszak grecki czasownik homilein jest używany na określenie nauczania, rozmowy, a nawet wymiany opinii czy bycia razem. Taką naukę – przekazywaną we wspólnocie – podaje we fragmencie Księgi Nehemiasza kapłan Ezdrasz, a w perykopie Ewangelii – sam Pan Jezus. Obydwaj czynią to po przeczytaniu fragmentu ze świętej księgi.

Ezdrasz odczytuje Prawo Mojżeszowe. Trwa to od rana do południa. Nam się wydaje, że to długo, ale przecież kapłan ma przed sobą tych, którzy słuchają go uważnie: „uszy całego ludu były zwrócone ku księdze Prawa”. To ważny moment dla Izraelitów. Wysoki urzędnik Nehemiasz, zatroskany o wiarę rodaków, którzy powrócili do Judei i Jerozolimy po wygnaniu babilońskim, pragnie obudzić w nich dawną religijność. Chce doprowadzić do wewnętrznego odrodzenia. W tym celu sprowadza Ezdrasza, aby ten duchowo przygotował ludzi do wcielenia w życie rozmaitych reform. Nehemiasz zdaje sobie sprawę z tego, że aby wszelkie reformy były trwałe i skuteczne, jego rodacy muszą najpierw dobrze poznać prawo Boże i odnowić przymierze z Jahwe. We właściwym rozumieniu słowa Bożego pomagają wskazówki dodawane po odczytaniu fragmentu, co można uznać za zalążek współczesnej homilii: „Czytano więc z tej księgi (...) z dodaniem objaśnienia, tak że lud rozumiał czytanie”. Również Pan Jezus nie poprzestaje na odczytaniu tekstu świętej księgi. Swoją „homilię” do fragmentu Księgi Izajasza rozpoczyna od wyjaśnienia: „Dziś spełniły się te słowa Pisma, które słyszeliście”. Dzięki temu zgromadzeni w synagodze w Nazarecie mogą zrozumieć, że to właśnie On jest Zbawicielem, namaszczonym i posłanym przez Boga Ojca. To na Nim spoczywa Duch Pański.

Chrystus nawiązuje jednocześnie do niewoli babilońskiej i ogłoszenia roku łaski od Pana. Rok jubileuszowy to czas, który pozwala ludziom doświadczyć miłości Boga w ziemskich znakach: zerwaniu kajdan niewoli, darowaniu długów i powrocie najemników do domów. O ileż większe są owoce Dobrej Nowiny! I my obchodzimy Rok Jubileuszowy. Chcemy podtrzymać płomień nadziei, którą dał nam Bóg. Pragniemy też, aby tej nadziei doświadczyli ci, którzy zagubili sens życia. Celem Roku Świętego 2025 jest odczytanie obecnych znaków nadziei, a w konsekwencji duchowe odrodzenie, aby – jak pisze papież Franciszek – „dać żywe doświadczenie Bożej miłości, która wzbudza w sercu pewną nadzieję zbawienia w Chrystusie”.

To homilia pomaga nam podtrzymać nadzieję i zaktualizować słowo Boże, które zostaje przekazane w uroczysty sposób. Według Księgi Nehemiasza, odczytanie słowa Bożego dokonuje się na podwyższeniu, na oczach całego ludu, który oddaje Panu Bogu chwałę przez pokłon i padnięcie na kolana. W liturgii Kościoła obecnie praktykowane są podobne postawy: proklamacja słowa Bożego następuje z ambony, na oczach wszystkich, a kończy ją aklamacja – znak wdzięczności Bogu. Po tym następuje homilia, czyli objaśnienie świętych tekstów. Dzięki niej możemy zrozumieć Boży plan zbawienia.