Anna Wyszyńska: Jak przekonać osoby palące papierosy, by noworocznym postanowieniem było zerwanie z nałogiem?

Dr n. med. Włodzimierz Wróbel: Każda okazja jest dobra, aby przekonywać do zerwania z paleniem tytoniu. Skutecznym argumentem w dyskusji powinny być negatywne skutki dla zdrowia. Palenie tytoniu jest przyczyną groźnych chorób układu oddechowego, m.in. raka płuca i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Jeżeli chodzi o raka płuca, to szacuje się, że 80-90% przypadków tej choroby u mężczyzn jest spowodowane paleniem tytoniu, natomiast u kobiet – 70-80%. To uzależnienie może prowadzić również do nowotworów w obrębie innych narządów, m.in.: krtani, przełyku, żołądka, trzustki, nerek. Palenie przyczynia się ponadto w znacznym stopniu do chorób układu krążenia, zwłaszcza choroby niedokrwiennej serca, ale nie tylko, oraz udarów. Bulwersujący jest widok kobiet w ciąży, które palą papierosy. Mamy XXI wiek i od dawna wiadomo, że palenie papierosów przez kobietę spodziewającą się dziecka grozi m.in. samoistnym poronieniem, urodzeniem martwego dziecka lub przedwczesnym porodem, niższą wagą noworodka i w sumie gorszym stanem dziecka, które w łonie matki było narażone na dym papierosowy.

Palacze narażają zdrowie nie tylko swoje, ale również innych.

Tak zwane bierne palenie jest tak samo szkodliwe jak czynne. Różne źródła podają nieco odmienne liczby, ale najczęściej przyjmuje się, że w jednym papierosie jest ok. 4 tys. związków szkodliwych dla zdrowia – krótko mówiąc: trucizn – a czterdzieści z nich ma działanie rakotwórcze. Niektóre z tych substancji w pęcherzykach płucnych osoby palącej nie są jeszcze czynne, uaktywniają się dopiero wraz z wydechem w wyniku kontaktu z powietrzem. W ten sposób osoba paląca lekkomyślnie wyrządza krzywdę osobom z najbliższego otoczenia, narażając je na te same choroby, które zagrażają palaczom, czyli nowotwory, choroby serca, POChP, astmę i inne.

Czy zerwanie z uzależnieniem jest łatwe?

W mojej praktyce lekarskiej wiele razy spotkałem się z sytuacjami, kiedy pacjenci rzucali palenie z dnia na dzień. Niestety, dzieje się tak często wtedy, kiedy po wykonaniu pełnej diagnostyki pacjent słyszy od lekarza, że widoczna na zdjęciu RTG zmiana w płucu to jest guz nowotworowy. Lepiej nie czekać do tego momentu. Prawdą jest, że uzależnienie od papierosów jest silnym uzależnieniem, ale prawdą jest też, że przy dużej determinacji można z niego wyjść. Złą strategią jest postanowienie, że będę stopniowo ograniczać liczbę wypalanych papierosów. Ograniczanie nie jest drogą wyjścia z żadnego nałogu. Jeżeli postanowiłem czy postanowiłam zerwać z papierosami, ale obawiam się, że nie wytrwam w decyzji, albo mam już za sobą próby i nie wyszło, to warto poszukać miejsc i osób, które mogą w tym pomóc. Warto zdobyć wiedzę na temat metod wychodzenia z uzależnień, która jest dostępna w broszurach, poradniach i na fachowych stronach internetowych. Ważna jest świadomość, że wiele osób doświadcza trudności związanych z tzw. zespołem odstawienia, które mogą się przejawiać m.in. drażliwością, trudnościami w koncentracji, niepokojem. Można szukać pomocy u lekarza, psychologa, w poradni leczenia uzależnień i grupach wsparcia. Są także środki farmakologiczne, przy czym kurację farmakologiczną prowadzimy zawsze pod kierunkiem lekarza. Po zerwaniu z nałogiem nikotynowa abstynencja obowiązuje już przez całe życie. Jeden papieros zapalony po latach przerwy może spowodować powrót do nałogu.